Er wordt al enige tijd veel gesproken over de hoge kosten voor de kinderopvang. Ouders van jonge kinderen weten het: als je je kinderen naar de kinderopvang brengt, zijn daar hoge kosten mee gemoeid. Soms zo hoog, dat het voor één van beide ouders niet lonend is om te gaan werken. “mijn hele salaris ging naar de kinderopvang” vertelde een vrouw van in de dertig mij laatst. “Dus toen heb ik noodgedwongen maar besloten mijn baan op te zeggen”. Liever ging ik werken, maar ja, als het niets oplevert…….”. Ziet u het scenario al voor zich? De kans is groot dat deze vrouw, als de kinderen ouder zijn, wegens het langdurig uit het arbeidsproces geweest te zijn, niet, of moeilijk aan een baan kan komen.
 Even de feiten op een rijtje: De Nederlandse vrouw is wereldwijd koploper als het gaat om de gemiddelde leeftijd waarop het eerste kind wordt geboren: 29,5 jaar. 11 procent van de vrouwen krijgt het eerste kind pas op of na haar 35e. Welke effecten heeft dit?
Het laat kinderen krijgen betekent in ieder geval dat de vergrijzing die op ons af komt, groter wordt en langer zal duren. Kinderen die nu geboren worden zullen naar verwachting over ca 20 jaar deelnemen aan het arbeidsproces, en elk kind minder is er dus ook één minder in dat arbeidsproces. En het zijn deze jonge werkenden, die, in ieder geval voor een deel, de lasten van deze oudere generatie zal moeten dragen.
Maar het heeft ook consequenties op de positie van de vrouw in het arbeidsproces. Vrouwen die langere tijd uit het arbeidsproces zijn, komen overwegend moeilijker weer in het arbeidsproces terug. En dit vergroot ook weer de effecten op de overheidsfinanciën, niet werkenden betalen tenslotte ook geen premies, en een lager besteedbaar gezinsinkomen zorgt ook voor lagere bestedingen: slecht voor de economische groei en weer voor de belastinginkomsten van de overheid. Daarnaast speelt nog het medische aspect: het is een bekend feit dat er hogere medische risico’s kleven aan het hebben van een kind op latere leeftijd. Ook die hebben weer hun weerslag op arbeidsparticipatie en overheidsfinanciën, maar nu ook op de uitgavenkant daarvan.
Tot zover een schets van de problemen. Maar hoe kunnen we het oplossen? Eén mogelijkheid waar ik voor pleit is de invoering van een kleinschalige, laagdrempelige kinderopvang. Dit kan gebeuren door moeders, na voltooiing van een korte pedagogische cursus, in iedere wijk, tegen betaling, in hun eigen huis kinderen te laten opvangen uit de eigen buurt. Kleinschalig, dus circa 6 kinderen per opvanghuis, mits de woonsituatie dat toelaat, en laagdrempelig vanwege de bereikbaarheid (in de eigen buurt) en de lage kosten. In Zweden is dit nu juist één van de initiatieven die haar vruchten heeft afgeworpen, in tegenstelling tot de enorme doorbetaalde ouderschapsverloven die daar als een molensteen om de nek van de overheidsfinanciën hangt.
Daar betalen ouders een (inkomensafhankelijke) bijdrage van enkele tientallen tot ca 100 Euro per kind per maand. Zo bezien, is deze oplossing ook nog eens nagenoeg kosteloos in te voeren: Moeders die nu soms in een uitkeringssituatie zitten krijgen zo een betaalde functie die grotendeels door de opbrengsten betaald wordt. En het zorgt ervoor dat ieder gezinslid een keuze kán maken: Ga ik werken of niet, en zo ja waar gaat mijn kind heen? Naar een kwalitatief zeer hoogwaardig kinderopvangverblijf met relatief hoge kosten, of naar een laagdrempelige buurtopvang? Vrijheid van keuze in optima forma! | 
Home
